Motyl

Powiat Łomżyński

Uroczystości upamiętniające 50 rocznicę śmierci Adama Chętnika

Pomnik etnografa Adama Chętnika i pomniki-ławeczki jego żon: Zofii i Jadwigi stanęły w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie.

Trzynastego maja br. w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie w  dniu, wypełnionym po brzegi symboliką, miały miejsce uroczyste obchody 100 rocznicy Objawień Fatimskich i 50 rocznicy śmierci Adama Chętnika - w muzeum  które stworzył przed 90 laty, od podstaw. Powiat Łomżyński reprezentowała Pani Elżbieta Parzych - Starosta Łomżyński.

Uroczystości rozpoczęła  Msza Św. koncelebrowana przez J.E.Ks. Biskupa Tadeusza Bronakowskiego,  w miejscu gdzie bywał i pracował doktor Adam Chętnik – jeden z najwybitniejszych polskich etnografów, który w sposób najdoskonalszy utrwalił piękno Kultury Kurpiowskiej. Jego działania jednoczyły i kształtowały tożsamość  oraz  sposób myślenia i postawy kolejnych pokoleń Kurpiów.

Jak powiedziała Danuta Chętnik, żona Jacka Chętnika - wnuka Adama, nie przez przypadek wybrano również datę uroczystości. Podkreśliła, że rodzina Chętników była wierząca,  bardzo  związana z Kościołem katolickim, dlatego uroczystość miała miejsce w dniu Święta Matki Bożej Fatimskiej.

Mieszkańcy Ziemi Kurpiowskiej i zaproszeni Goście przybyli aby oddać hołd wybitnemu badaczowi Kurpiowszczyzny, muzealnikowi, działaczowi społeczno-oświatowemu, publicyście, obrońcy polskości Warmii i Mazur,  posłowi na Sejm I kadencji w II RP, dlatego, że w polskim życiu kulturalnym był zjawiskiem wyjątkowym, niepowtarzalnym i też dlatego, że jego dzieło przeżyło Twórcę. Jako inspirujące i wciąż aktualne stanowi cenne źródło wiedzy  dla kolejnych pokoleń  badaczy i popularyzatorów Kultury Kurpiowskiej - integralnej części kultury narodowej

Adam Chętnik był Wizjonerem, wyprzedzającym czas w którym żył. Rozumiał potrzebę ocalenia od zapomnienia odchodzącej przeszłości. Twierdził, że w skali świata, nie ma takiego drugiego  ludu, jak Kurpie,  który by przetrwał siedem wieków w surowych warunkach i jeszcze ocalił swoją kulturę.

Znał każdy zakątek Puszczy  Kurpiowskiej, wędrował jej ścieżkami  z krańca do krańca i zbierał różne narzędzia, przedmioty, tkaniny, spisywał pieśni, zwyczaje, opisywał Świat Kurpiów.

Rozległość zainteresowań i liczne talenty łączył z tytaniczną pracą. Głównym polem aktywności Etnografa, była działalność  badawczo-pisarska. Jego bogaty  dorobek naukowy to ponad 100 prac, około 500 artykułów. W  ponadczasowych publikacjach jak „Puszcza Kurpiowska”  „Chata Kurpiowska” wyróżniona nagrodą im. Mianowskiego,  „O Kurpiach” i wielu innych, ocalił od zapomnienia Ziemię Kurpiowską, jej historię, kulturę, obrzędy i tradycje.

Wierny swoim zainteresowaniom  zrealizował przedsięwzięcie na wskroś nowatorskie. Za diety poselskie,  nagrodzoną książkę i posag zony Zofii z Klukowskich na zakupionym przez siebie gruncie, w 1927 roku utworzył Muzeum Kurpiowskie w Nowogrodzie, obecnie  Skansen Kurpiowski jego imienia - drugie w kraju muzeum na wolnym powietrzu.

Dorobek  Adama Chętnika  jest ogromny, dalekosiężnie potrafił patrzeć w przyszłość ogromne też zostawił po sobie dziedzictwo, nie do końca wszystkim znane.

Jacek Chętnik wspominając dziadka powiedział: Wsławił się ciężką pracą, poświeceniem. Skansen Kurpiowski jest tylko jednym z elementów działalności Adama Chętnika - najbardziej znanym…..Gdy był Posłem zrobił wiele dobrego, wiele dobrego wywalczył dla ludu Kurpiowskiego. Zasługi Jego w dziedzinie etnografii,  bursztyniarstwa są znane  we wszystkich ośrodkach naukowych całego Kraju ale i na całym świecie (…)

W niełatwej drodze towarzyszyły Chętnikowi wyjątkowe kobiety – Żony,  wykształcone, wywodzące się z inteligenckich rodzin, wspierające go we wszystkich działaniach – Zofia z Klukowskich, która przekazała część  rodowego majątku  na zakup ziemi pod skansen, budowała muzeum, a później była kustoszem przez wiele lat - a po Jej Śmierci Jadwiga z  Nowickich, która kontynuowała  dzieło Chetnika. To One stojąc u boku Adama pomagały mu realizować wizje, plany, często kosztem wielu  osobistych wyrzeczeń.

Dziedzictwo, które pozostawił  A. Chętnik jest także ich udziałem i jednocześnie wielkim  darem dla kultury i nauki polskiej, dla nas wszystkich.

Świadomi formatu i dokonań Adama Chętnika czując  dumę, że wywodził się właśnie stąd - z Nowogrodu, z terenu Ziemi Łomżyńskiej władze samorządowe Powiatu Łomżyńskiego, Powiatu Ostrołęckiego i Miasta Łomży przy wsparciu Marszałka Województwa Podlaskiego honorując Jubilata  ufundowały  pomnik etnografa Adama Chętnika i pomniki – ławeczki z rzeźbami Jego Żon Zofii i Jadwigi Chętnik, wykonane przez rzeźbiarza ludowego, Józefa Bacławskiego,  będące  wyrazem  wdzięczności za przekazane dziedzictwo.

Pani Elżbieta ParzychStarosta Łomżyński dodała: Żywimy  przekonanie, że te rzeźby i symboliczna obecność Zofii, Jadwigi i Adama Chętników w Skansenie, uczyni to już zanane miejsce kultowym. Będzie się można zatrzymać tu na chwilę refleksji, poczuć dumę z bycia Polakiem, Kurpiem i zastanowić się  „Czy to co Czynię na co dzień będzie dobre dla Polski ?”

Stojące na skarpie pomniki pozostaną trwałym symbolicznym  śladem  obecności Adama Chętnika Jego Żon w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie. 

Źródło zdjęć: 4lomza.pl

2017-05-16 11:07 Opublikował: Wydział PRiK

Starostwo Powiatowe Łomża

Starostwo Powiatowe w Łomży
ul. Szosa Zambrowska 1/27
tel. (086) 215 69 00
fax. (086) 215 69 04 E-mail:starosta.blm@powiatypolskie.pl

Newsletter


Wykonanie strony: speed s.c.